door Robert Todd Carroll
Nederlandse vertaling door
Simon Debusschere
©2005
De Bermuda driehoek
De Bermuda driehoek (ook gekend als de Duivelsdriehoek) is een driehoekig gebied in de Atlantische Oceaan, ongeveer gelegen tussen Miami, Bermuda en Puerto Rico. Volgens de legende zijn er veel mensen, schepen en vliegtuigen op mysterieuze wijze verdwenen in dit gebied. Hoeveel er zo verdwenen zijn hangt af van wie de locaties en aantallen beschrijft. De grootte van de driehoek varieert van 1 300 000 km² tot drie keer zoveel, afhangend van de verbeelding van de auteur. (Sommigen rekenen de Azoren, de Golf van Mexico en de Caraïben bij de ‘driehoek’.) Sommigen zeggen dat het mysterie teruggaat naar Columbus. Zelfs dan variëren schattingen van zo’n 200 tot niet meer dan 1000 incidenten in de voorbije 500 jaar. Howard Rosenberg beweert dat in 1973 de kustwacht van de Verenigde Staten meer dan 8,000 hulpoproepen heeft beantwoord in het gebied, en dat in de laatste eeuw meer dan 50 schepen en 20 vliegtuigen zijn verdwenen in de Bermuda driehoek.
Veel theorieën zijn geopperd om het mysterie te verklaren van deze vermiste schepen en vliegtuigen. Kwaadaardige buitenaardse wezens, overgebleven kristallen van Atlantis, mensen met anti-zwaartekracht toestellen en andere vreemde technologieën, en schadelijke draaikolken van de vierde dimensie zijn favorieten bij fantasy-schrijvers. Vreemde magnetische velden en oceanische winderigheid (methaangas van de bodem van de oceaan) doen het dan weer bij de technisch georiënteerden. Weer, (onweer, tornado’s, tsunami’s, aardbevingen, hoge golven, stromingen etc.) pech, piraten, explosieve ladingen, incompetente navigators en andere natuurlijke en menselijke oorzaken zijn de redenen die sceptische onderzoekers geven.
Er zijn sceptici die beweren dat de feiten de legende niet ondersteunen, dat er geen mysterie is om opgelost te worden, en dat er niets is om verklaard te worden. Het aantal ongevallen in dit gebied is niet buitengewoon, gezien zijn grootte, locatie en de hoeveelheid verkeer dat het ontvangt. Veel van de schepen en vliegtuigen die zogezegd op mysterieuze wijze verdwenen waren in de Bermuda driehoek waren helemaal niet in de Bermuda driehoek. Onderzoeken hebben nog geen wetenschappelijk bewijs opgeleverd van buitengewone fenomenen als oorzaak van de verdwijningen. Dus, elke verklaring, zogezegde wetenschappelijke verklaringen inbegrepen, (zoals methaangas van de oceaanbodem, magnetische verstoringen etc.) zijn niet nodig. Het echte mysterie is hoe de Bermuda driehoek een mysterie werd.
De moderne legende van de Bermuda driehoek begon in 1945 nadat vijf Marine-vliegtuigen op een trainingsmissie tijdens een zware storm verdwenen. De meest logische theorie is dat het kompas van de hoofdpiloot Charles Taylor stopte met werken. De vliegtuigen van de beginners waren niet uitgerust met werkende navigatie-instrumenten. De groep was gedesoriënteerd en hun brandstof raakte gewoon op, hoe tragisch ook. Er waren waarschijnlijk geen mysterieuze krachten aan het werk buiten de mysterieuze kracht van zwaartekracht op vliegtuigen zonder brandstof. Het is waar dat een van de reddingsvliegtuigen kort na het starten ontplofte, maar dit was waarschijnlijk door een falende brandstoftank, en niet door mysterieuze krachten.
De laatste decennia zijn er tientallen artikelen, boeken en televisie-programma’s uitgebracht die het mysterie van de Bermuda driehoek bevorderden. In zijn studie van dit materiaal ontdekte Larry Kushe dat weinigen enig onderzoek deden naar het mysterie. Ze brachten eerder de speculaties van voorgangers over alsof ze de waarheid overbrachten. Van de vele onkritische verhalen over de Bermuda driehoek, heeft er misschien niemand meer zijn best gedaan om deze mythe te creëren dan Charles Berlitz, die in 1974 een bestseller had over het onderwerp. Na het meer dan 400 pagina’s lange officiële rapport van de Navy Board of Investigation over de verdwijning van de Marine vliegtuigen in 1945, vond Kushe dat deze helemaal niet versteld stond van het incident en geen melding maakte van zogezegde radioboodschappendoor Berlitz in zijn boek geciteerd. Kushe schrijft: « Als Berlitz zou zeggen dat een boot rood is, is de kans dat de boot een andere kleur heeft bijna een zekerheid. » (Berlitz heeft de naam trouwens niet uitgevonden. Dat werd gedaan door Vincent Gaddis in ‘The Deadly Bermuda Triangle’, dat verscheen in de Februari-uitgave van 1964 van Argosy, een tijdschrift gewijd aan fictie.)
Samengevat werd het mysterie van de Bermuda driehoek een mysterie door een soort van gemeenschappelijke versterking onder onkritische auteurs en een gewillige massa-media die onkritisch de speculatie doorgaf dat er iets mysterieus aan de hand is in de Atlantische Oceaan.